Fimoza

Fimoza është ngushtimi i unazës prepuciale, për shkak të së cilës prepuciumi nuk mund të tërhiqet plotësisht mbi glandin e penisit. Është thelbësore të dallohet midis:

• fimozës fiziologjike, e cila është një dukuri normale e zhvillimit, kryesisht te fëmijët. Prepuciumi fillimisht mund të jetë i ngjitur pas glandit, por gradualisht bëhet gjithnjë e më i tërheqshëm; nuk duhet tërhequr kurrë me forcë, sepse lëndimi mund të shkaktojë mbresa dhe, si pasojë, fimozë patologjike sekondare.
• fimozës patologjike, në të cilën unaza prepuciale është me mbresa, e bardhë, e trashur dhe më pak elastike, dhe që shkaktohet nga balanopostitet e përsëritura, trauma ose tërheqja me forcë, inflamacioni kronik i lafshës, në kuadër të gjendjeve dermatologjike (lichen sclerosus, balanitis xerotica obliterans (BXO)), ndërsa te të rriturit në zhvillimin e saj mund të kontribuojnë edhe faktorë metabolikë, veçanërisht diabeti.

Fimoza mund të jetë plotësisht asimptomatike ose mund të shkaktojë: dhimbje gjatë tërheqjes, balanite/balanopostite të përsëritura, marrëdhënie seksuale të dhimbshme te të rriturit, vështirësi gjatë marrëdhënies seksuale për shkak të tendosjes së prepuciumit, vështirësi në higjienë dhe, më rrallë, vështirësi gjatë urinimit.

Diagnoza është klinike dhe vendoset nga urologu gjatë ekzaminimit. Trajtimi varet nga mosha e pacientit, shkaku, shkalla e fimozës dhe prania e problemeve.

Te fëmijët, fimoza fiziologjike pa simptoma është një dukuri normale dhe zakonisht nuk kërkon trajtim. Nëse fëmijët kanë fimozë simptomatike ose patologjike, zgjedhja e parë zakonisht është trajtimi konservativ me një kortikosteroid lokal, i cili aplikohet në unazën prepuciale të ngushtuar, së bashku me shtrirjen e butë dhe pa dhimbje të prepuciumit. Trajtimi zakonisht zgjat rreth 4–8 javë dhe te fëmijët është shumë efektiv. Pas trajtimit të suksesshëm, të rëndësishme janë tërheqja e rregullt dhe e butë e lafshës dhe higjiena, sepse fimoza mund të shfaqet përsëri. Nëse trajtimi lokal nuk ka sukses, rekomandohet operacioni me rrethprerje të lafshës.

Te format më të lehta të fimozës te të rriturit, si fimoza relative – kur prepuciumi mund të tërhiqet, por tërheqja është e vështirë dhe e ngushtë, fillimisht mund të provohet trajtimi konservativ. Në rast të mbresave të theksuara, inflamacioneve të përsëritura, dhimbjeve gjatë marrëdhënieve seksuale ose dështimit të trajtimit konservativ, përdorim trajtimin kirurgjik - cirkumcizionin.

Cirkumcizioni është një ndërhyrje kirurgjikale gjatë së cilës hiqet prepuciumi, përkatësisht lafsha që mbulon kokën e penisit. Mund të kryhet:

• Cirkumcizion i plotë (total) – hiqet i gjithë prepuciumi, kështu që koka e penisit mbetet përgjithmonë e zbuluar.
• Cirkumcizion i pjesshëm (subtotal) – hiqet vetëm një pjesë e prepuciumit, një pjesë e lafshës mbetet dhe mund ta mbulojë pjesërisht kokën e penisit.

Te fimoza patologjike ose me mbresa, veçanërisht te lichen sclerosus (BXO), është e nevojshme të hiqet e gjithë pjesa e prekur e prepuciumit, prandaj shpesh është më i përshtatshëm cirkumcizioni i plotë.